साहित्य व साहित्यिक

उड उड रे, उड उड रे, म्हारा काला रे कागला

श्री.ज्ञानेश्वर,नामदेव व तुकाराम यांच्या पदांनंतर आपण आज श्री. एकनाथ महाराज यांचे एक पद घेऊन संतांच्या कविता या मालिकेचा निरोप घेऊ.

डिजिटल वाचनालये

हा प्रकार तसा आता जुना झालाय. पण आपल्या कडील विद्यापीठांनी पदवीच्या वर्षाला असणारे प्रोजेक्टस् गंभीरतेने घ्यायला लागल्यापासून भारतातही याची गरजही वाढीला लागली आहे असे वाटते.

आज आपण नामदेव महाराजांचे एक पद पाहणार आहोत. वेळ पावसाळ्याची आहे. विरही जनांना प्रियकराची ओढ लागण्याचा काळ.ज्ञानेश्वर महाराजांची विरहणीची निळियाचे ध्यान धरून बसण्याची वेळ.

पुस्तक-परिचयः सूर्य पेरणारा माणूस

नोबेल् प्राइझ् हे जगांतले सर्वोच्च पारितोषिक समजले जाते. त्याच्या विजेत्याची निवड करण्यासाठी १८ परीक्षकांची निवड समिति असते व ज्या नावावर सर्वांचे एकमत होते त्याला विजयी घोषित केले जाते असे पूर्वी वाचल्याचे आठवते.

संतांनी फ़क्त अभंग व ओव्याच लिहल्या असे नाही. त्यांनी काही सुरेख कविताही लिहल्या आहेत.

मराठी पुस्तक प्रकाशक

मराठी भाषेमध्ये साहित्य प्रकाशित करणार्‍या काही प्रकाशनांची यादी खाली देत आहे.
मराठी पुस्तके हवी असणार्‍यांनी संपर्क साधून हवी ती पुस्तके मागवता येतील असे वाटून हा खटाटोप करतो आहे.

वि.स. खान्डेकर ह्यान्चि "शांति देवता" नावाची एक सुरेख रूपक कथा इयत्ता १० वि मध्ये पाठ्य क्रमास होती.
त्याच प्रमाणे खलील जिब्रान ह्यांची "कोरा कागद" हि कथाही अवान्तर वाचनात आली.

सर्वांना गुढीपाडव्याच्या शुभेच्छा!

या गुढीपाडव्यापासून एक नवा प्रकल्प सुरु करण्याचा विचार आहे.

संत तुकारामांची गाथा युनिकोड स्वरुपात कोठे उपलब्ध नाही असे वाटते. ती येथे तशी उपलब्ध करून देता येईल का?

आवर्जून वाचावा असा अंक आहे. सहसा एखादा अंक अथपासून इतीपर्यंत आवडतो असे होत नाही. पण या अंकाच्या देखण्या मुखपृष्ठापासून त्यातील लेख, कवितांपर्यंत सगळे उत्कृष्ट आहे.

महर्षी ते गौरी पुस्तकात मंगला आठल्येकर महर्षी कर्वे, र. धों आणि गौरी देशपांडे या कर्व्यांच्या तीन पिढ्यांच्या स्त्री विषयक कार्याचा आढावा घेतात.

बरेच दिवसांनी 'सर्वात्मका सर्वेश्वरा' हे पद पं. जितेंद्र अभिषेकींच्या आवाजात ऐकले. यातील काही ओळींबद्दल काही प्रश्न पडले.

पुस्तक प्रकाशना चा कार्यक्रम स्थळ यशवतराव चव्हाण प्रतिष्ठाण येथे :
वेळ सांयकाळी ६ ते ८

आत्ताच महाराष्ट्र टाईम्स मधे बातमी वाचली त्याप्रमाणे उत्तरप्रदेश मुख्यमंत्री मायावती यांनी मराठीत उत्कृष्ठ लेखन करणार्‍या लेखिकेस रमाबाई आंबेडकर यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ २ लाख रुपयांचा पुरस्कार जाहीर केला आहे.

'शून्य' ही मी लिहिलेली आणि शिवम प्रकाशन पुणे यांनी प्रकाशीत केलेली (जुन 2007) एक सस्पेंस थ्रीलर कादंबरी आहे.

दि.बा.मोकाशींच्या कथा काही वाचकांना परिचित असल्या तरी त्यांचे लेखन म्हणावे तितके प्रसिद्ध झाल

जगप्रसिद्ध माणसे एकाच चित्रात. (माझे चित्र त्यात नाही ते सोडून द्या ;))

पण खालील चित्रातील सर्वांची नावे जाणून घेण्याची इच्छा आहे.

चला तर मग.

२००७ सालचे सगळे दिवाळी अंक आता प्रकाशित झाले आहेत.

दीपावलीचे निमित्त साधून सर्व मनोगतींना कळवण्यास अत्यंत आनंद होत आहे की आपापल्या बोलीभाषेत वेगवेगळ्या विषयांवर गप्पा मारण्याकरता ( चॅटींग - चॅटरूम्स) , जालावर अनुदिनी लिहिण्याकरता (ब्लॉग्स) त्याचप्रमाणे भारतातील विविध माहिती

हातकणंगलेकरांचं स्वतंत्र लेखन मी फारसं वाचलं नाही. बारावीत असताना अभ्यासाचा कंटाळा आला - तसा तो नेहमीच यायचा म्हणा - की ग्रामपंचायतीच्या लायब्ररीतून पुस्तकं आणून - आईवडिलांचे लक्ष चुकवत - वाचणे चालू होते.

सर्वात आधी, सर्व उपक्रमी मित्रमैत्रिणींना दिवाळीच्या हार्दिक शुभेच्छा!

दिवाळीच्या हार्दिक शुभेच्छा!

internet च्या नियमित प्रवाशांना प्रोजेक्ट गुटेनबर्गबद्दल माहिती असेलच. जुन्या पुस्तकांचे digital रुपांतर करून त्यांचा उत्तम संग्रह करण्याचा हा प्रकल्प निश्चितच स्पृहणीय आहे.

(डॉ. दिलीप बिरुटेंनी सुरु केलेल्या 'मराठी साहित्यातील स्त्रीवाद' या चर्चेला लिहिलेला हा प्रतिसाद बराच लांबला आणि मूळ विषयाव्यतिरिक्त अवांतर लिहिणेही झाले म्हणून इथे वेगळा प्रकाशित करीत आहे.

स्त्रीवरील अन्याय हा सनातन विषय आहे.स्त्री परिवारात वेगवेगळ्या भुमिकेत दिसते.मानवाच्या इतिहासात स्त्रीयांचे दु:ख विश्वात सर्वदुर दिसते.पण भारतीय स्त्रीवरील,अन्याय,विषमता,आणि गुलामगिरीच्या बाबतीत भारत

(हे लेखन उपक्रमाच्या उद्दिष्टांशी सुसंगत न वाटल्यास काढून टाकण्यास माझी हरकत नाही.)

कोणतेही पूर्वगृह, कोणत्याही निष्ठा, कोणतेही अहंकार (धार्मिक कार्यक्रमात जानव्यातली लोखंडी किल्ली बाजूला काढून ठेवतात त्याप्रमाणे - जी.

जुन्या काळातील इंग्लंडमधील वातावरण आणि गुरांचा डॉ़क्टर असणारा एक तरूण आणि त्याचे अनुभव ही सहसा न आढळणारी पार्श्वभूमी असलेली ही कादंबरी नुकतीच वाचली आणि त्याची ओळख सगळ्या उपक्रमींना करून देण्यासाठी हा लेख लिहावासा वाटला.

मला पडलेल्या एका प्रश्नाबाबत कोणी जाणकार मराठी शिक्षकाने मदत करावी.

लेखन करताना

1)
त्यांच्या ओळखीच्या एक मुलीचे लग्न ठरले. योगायोगाने माहेरचे
आणि सासरचे आडनाव एकच होते. हे कळल्यावर पु.लं. म्हणाले
"बाकी काही म्हणा, पण मुलीने घराण्याचे नाव राखलं हो".

2)
माहेर चा एक जुना अंक वाचताना, भारती आचरेकरांची मुलाखत

अधिक खाण्याविषयी थोडंसं
- पु.ल. देशपांडे

'प्रेमदिना'निमित्त सकाळ मध्ये प्रसिद्ध झालेला हा लेख. प्रवीण टोकेकर
अर्थात दस्तूरखुद्द 'ब्रिटिश नंदीं'नी लिहिलेला. पु.लं. - सुनीताबाईंचं नातं

१ "अनुक्षेत्रपाळा" म्हणजे काय?

२ "राही" कोण?

३ "असुरपणे प्राशन केले" ह्यात असुरपणा म्हणजे काय?

वै० इ० : लिखाणात क मी त क मी पं च वी स शब्द हवेत.

नमस्कार उपक्रमींनो,

मला भारतातून काही निवडक मराठी पुस्तके विकत घ्यायची आहेत. कृपया आपण नुकतीच वाचलेली चांगली नवीन मराठी पुस्तके सुचवाल का? विषयाचे बंधन विशेष नाही. पण नवे काही (नव्या लेखकांचे) वाचायला नक्कीच जास्त आवडेल.

लंपन या छोट्याश्या पण विलक्षण संवेदनशील व्यक्तिमत्त्वाला आपल्यात आणणारे प्रकाश नारायण संत याच महिन्यात २००३ साली आपल्याला सोडून गेले.