संदर्भ

ध्यान: तंत्र आणि मंत्र: ...... लेखांक २

सुट्टीत बाहेरगावी गेल्यावर प्रवासातील दगदग व इतर अडचणी येऊन सुद्धा परत आल्यावर आपण उत्साहितच झालेले असतो. जर आपण एखाद्या कमी लोकवस्तीच्या खेडेगावात गेलो असू तर हा परिणाम अधिकच जाणवतो.

विकिपिडियासमोरील पेच!

जगातील सर्वात मोठा ज्ञानकोश म्हणून नावलौकिक कमावलेल्या विकिपिडियाला एका मोठ्या पेचप्रसंगाला सामोरे जावे लागत आहे. विकिपिडिया हा एक इंटरनेटवर उपलब्ध असलेला संदर्भग्रंथ आहे.

भारतीय गणित

भारतीय गणितज्ञांच्या कर्तृत्वाचा रोचक परिचय

गावगाडा

मराठी पुस्तके सुरु करून आता अडीच वर्षे झाली. पुस्तकांची भर हळू पडते आहे.

सतीची प्रथा आणि अकबर

नुकताच अकबराचा विषय निघाला होता म्हणून माहितीच्या एका तुकड्याची आठवण झाली. आठवण पुन्हा चाळली आणि उपक्रमावर देत आहे.

--------

मराठीतील क्रियापद रूपे - एक संदर्भतक्ता

ज्या सहजतेने आपण मराठीभाषक मराठी भाषा बोलतो-लिहितो, ते बघता पुढील तक्त्यातला कुठलाही तपशील उपक्रमावरील वाचकांना नवीन आणि आश्चर्यकारक वाटणार नाही.

तीन प्रकारचे डेव्हलपर्स

व्यवस्थापनाबद्दलचा विशेसषतः संगणक क्षेत्रातील व्यवस्थापनाबद्दल खूप मस्त लेख वाचनात आला. यामध्ये कोणत्याही आय टी कंपनीमधील डेव्हलपर्स ची प्रमुख ३ व्यक्तीमत्वे अधोरेखित केलेली आहेत.

मुलांचा चित्रमय महाराष्ट्र -विद्याधर अमृते (पुस्तक परिचय)

बहु असोत सुंदर संपन्न की महा
प्रिय अमुचा एक महाराष्ट्र देश हा ।

’द म्युझिक रुम’

इ.स. २१००....एका दूरच्या ग्रहावर प्रगत प्राण्यांची वस्ती आहे अन त्यांना नासाच्या व्हॉयेजर यानावरील यंत्रे सापडतात. त्यात असते एक सुवर्ण तबकडी अन ती वाजवण्याची कृती.

‘मराठी मंडळी’वर लेखन करण्यासाठी निमंत्रण

» सुचना: ही जाहिरातबाजी नाही तर एक निमंत्रण-पत्रिका आहे, लोकांना माहिती व्हावी यासाठी हा खटाटोप.


mm_logo.png
केवळ काही महिन्यांपूर्वीच खास मराठी ब्लॉगर्सच्या आग्रहास्तव चालू करण्यात आलेले 'मराठी मंडळी' हे संकेतस्थळ अगदी थोड्या कालावधीतच आंतरजालावर लोकप्रिय झाले. सुंदर, विलोभनीय व साजेसा लेआउट, विविध विषयांशी अनुसरून लेखकांनी लिहिलेले अविशिष्ट लेख, तांत्रिक अडचणी मांडण्याकरता व त्यांचे निरसन होण्याकरता सर्वांसाठी बनवले गेलेले [चर्चासत्र], चर्चासत्रावरील नोंदणीकृत सदस्यांचे ब्लॉग्ज् [मराठी मंडळी ब्लॉगर्स] वर जोडण्यासाठी असलेली सुविधा या व इतर अनेक सुविधांमुळे 'मराठी मंडळी' ला आंतरजालावर मोठा वाचकवर्ग लाभला.

भारतीय एकस्व कायद्याची ओळख: भाग १

सध्या आपल्या आसपास एकस्व (पेटंट) ह्या विषयाबाबत अनेक चुकीच्या समजुती प्रचलित झाल्याचे दिसते.

रंग - आणखी शिल्लकची माहिती!

माझ्या [आकाश निळे का दिसते?] या प्रश्नाच्या उत्तराची समीक्षा करत असताना काही उपक्रमींना मुळात [रंग म्हणजे काय?] असा अतिशय अवघड प्रश्न पडला. या दोन्हींवर चर्चा चालू असताना मी दोन्ही लेखांशी सांधर्म्य असलेल्या या लेखाचे या दोन्ही चर्चांमध्ये विषयांतर होणार नाही, आणि यावरील होणारी चर्चादेखील या चर्चांच्या समांतर राहील या शुद्ध हेतूने प्रकाशन करीत आहे.


» उपग्रहांद्वारे मिळणारी छायाचित्रे एवढी निराळी का दिसतात?

आपण डोळ्यांद्वारे बघू शकतो त्यापेक्षा वेगळ्याच रंगांची वा रंगछटा असलेली उपग्रहांद्वारे आणि इतर दुर्बिणींद्वारे मिळणारी बरीच चित्रे आपण बघतो. प्रश्न असा आहे, उपग्रहांद्वारे मिळणारी छायाचित्रे एवढी निराळी का दिसतात?

खालील दोन्ही चित्रे अगदी एकाच ठिकाणची आहेत. चित्रांमध्ये अटलांटिक महासागराला खेटून असलेला चेसऽपीक उपसागर आणि बॉल्टिमोर शहर दिसत आहे. डावीकडील "ट्रु (खरे) कलर" चित्र आहे तर उजवीकडील "फॉल्स (भ्रामक) कलर" चित्र आहे; अशा भ्रामक रंग असलेल्या चित्रांचा खरा रंग असलेल्या चित्रांपेक्षा किती महत्वपूर्ण उपयोग होतो, आणि हे रंग लाल, निळा, पांढरा आणि काही ठिकाणी काळा, असे का नेमलेले आहेत?

true_false_color.png

हस्तलिखित साखळीपत्रांतील लिपी आणि आकड्यांची कूट-नोंद

प्रस्तावना : साखळीपत्र हा वाचकांसाठी काही नवा विषय राहिलेला नाही. गेल्या काही दशकांत ह्या विषयाच्या अभ्यासाची व्याप्ती ही फार वाढलेली दिसून येते.

तीर्थरूप दादां आई ना साष्टांग नमस्कार विनंती विशेष!

तीर्थरूप दादां आई ना साष्टांग नमस्कार विनंती विशेष! ............. घरातील मोठ्यांना नमस्कार, लहान भावंडांना आशीर्वाद . कळावे लोभ असावा ही विनंती
आपला नम्र
अ ब क

गरुडध्वज शिलालेख, विष्णू आणि वासुदेव भाग-२

गरुडध्वजाचे ऐतिहासिक महत्त्व -

धर्मेतिहासाच्या दृष्टीने हा स्तंभ काही महत्त्वाच्या गोष्टींवर प्रकाश टाकतो.

गरुडध्वज शिलालेख, विष्णू आणि वासुदेव भाग-१

(विकीवरून साभार)

खालील माहिती 'भारतीय पुरालेखोंका अध्ययन' या डॉ. शिवस्वरूप सहाय यांनी लिहिलेल्या पुस्तकावरून -

या शब्दाचा अर्थ तरी काय? (भाग ३/३)

शब्दाचा अर्थ म्हणजे फक्त "आकृती" किंवा फक्त "जाती" असतो का? साधक-बाधक चर्चा
- - -

(मागच्या भागात पूर्वपक्ष होता - "शब्दाचा अर्थ म्हणजे व्यक्ती" तो खोडून काढला, येथे वेगळा पूर्वपक्ष देणार आहोत.)

या शब्दाचा अर्थ तरी काय? (भाग २/३)

शब्दाचा अर्थ म्हणजे फक्त "व्यक्ती" असतो का? साधक-बाधक चर्चा
- - - -

चर्चा सुरू होण्यापूर्वी वात्स्यायन अशी भूमिका तयार करतो (सूत्र क्र. २.२.५५च्या भाष्याच्या शेवटी) :

या शब्दाचा अर्थ तरी काय? (भाग १/३)

(येथे न्याय-दर्शनातील "पदाचा अर्थ" चर्चा आपण बघणार आहोत.)

प्रास्ताविक :

संगणकव्यवहाराचे मराठीकरण

--सुशांत शंकर देवळेकर

ओपनसोर्स

ओपनसोर्स चळवळ, त्याचे फायदे-तोटे, व त्याबद्दल सर्वकाही http://www.opensource.org/ ह्या सायटीवर वाचायला मिळते. आयटीमधे काम करणाऱ्या सर्वांना ह्या चळवळीची ओळख आहे.

'भाषा आणि जीवन'चा पावसाळा २०१० अंक उपलब्ध

मुखपृष्ठ : रविमुकुल
अनुक्रमणिका
आदरांजली
संपादकीय/कवितेची भाषा/प्र०ना० परांजपे

ग्रंथपरिचय- औषध, उतारे आणि आशिर्वाद

ग्रंथपरिचय- औषधं उतारे आणि आशिर्वाद

सम्राट अशोकाचा शिलालेख क्रमांक ४

सम्राट अशोक हा प्राचीन भारतात कल्याणकारी राज्यशासन मोजायचा मानदंडच होय. इतकेच नव्हे, तर प्रचंड क्षेत्र एका छत्राखाली आणणारा तो पहिला सम्राट होता.

सागरी तेलविहीर दुर्घटना - ३

सागरी तेलविहीर दुर्घटना - १
सागरी तेलविहीर दुर्घटना - २

(व्यक्तिगत अडचणींमुळे पुढचे भाग लिहीण्यास वेळ लागला, त्याबद्दल क्षमस्व!)

सागरी तेलविहीर दुर्घटना - २

पहील्या भागात आपण तेल, तेल विहीर आणि आत्ता झालेला अपघात इथपर्यंत वाचले असेल. आता परीणामांच्यासंदर्भात आधी थोडे समजून घेण्याचा प्रयत्न करूया...

सागरी तेलविहीर दुर्घटना - १

२० एप्रिल २०१० - अमेरिकेतील लुईजियाना प्रांताच्या किनार्‍यावरून ५० मैल् दूर असलेली "गल्फ ऑफ मेक्सिको" मधे ब्रिटीश पेट्रोलीयम (बिपी) ची असलेली तेलविहीर "डिपवॉटर होरायझॉन" मधे अचानक स्फोट झाला.

कारण संकल्पनेबाबत (लेखक - बर्ट्रंड रसेल): भाग ७/७

भाग ७ : स्वतंत्र निर्धारणशक्तीचा कूटप्रश्न, इतिसारांश

वर जे सांगितले गेले आहे, त्यावर अधिक प्रकाश टाकण्यासाठी आपण ते स्वतंत्र निर्धारणशक्तीच्या (free willच्या) प्रश्नाला लागू करून बघू शकतो.

कारण संकल्पनेबाबत (लेखक - बर्ट्रंड रसेल): भाग ६/७

भाग ६ : पूर्णनिर्धारितता, भूत-भविष्यकाळामधील इच्छानिर्धारणातला फरक

कारण संकल्पनेबाबत (लेखक - बर्ट्रंड रसेल): भाग ५/७

भाग ५ : तुलनात्मक आणि कामचलाऊ अलग व्यवस्था, पूर्णनिर्धारितता आणि हेतुसाधकता

कारण संकल्पनेबाबत (लेखक - बर्ट्रंड रसेल): भाग ४/७

भाग ४ : कार्यकारणभावाऐवजी विज्ञानात कुठले कायदे असतात? ते मूलभूत असतात का?

आता मी या प्रश्नाकडे परत येतो : या तथाकथित कार्यकारणसिद्धांताची जागा घेऊ शकेल असा दुसरा कुठला कायदा किंवा कायदे सापडू शकतील काय?

कारण संकल्पनेबाबत (लेखक - बर्ट्रंड रसेल): भाग ३/७

भाग ३ : काही प्रचलित पण असयुक्तिक उक्तींबाबत चर्चा

कारण संकल्पनेबाबत (लेखक - बर्ट्रंड रसेल): भाग २/७

भाग २: आवश्यकतेच्या व्याख्या पुढे चालू, कार्यकारणभावाची सुधारित व्याख्या, घटना आणि त्यांच्यामधील कालांतर

कारण संकल्पनेबाबत (लेखक - बर्ट्रंड रसेल): भाग १/७

कारण (Cause) संकल्पनेबाबत
लेखकाचे प्रास्ताविक : या निबंधाकरिता माझी उद्दिष्ट्ये अशी :

भारतीय पक्षी

कालचा प्रसंग आहे. माझी ऑफीस बस नॅशनल पार्कवरून सुटते. तिची वाट बघत मी उभा होतो. इथे दरवेळी विविध पक्षी दिसत असतात. आज मात्र पक्ष्यांचा रंगढंग और होता. कावळे, साळुंक्या अविश्रांत फडाड करीत होते, ओरडत होते. का ते कळेना.

उपक्रमाला पारितोषिक

राज्य मराठी विकास संस्थेतर्फे आयोजित मराठी संकेतस्थळांच्या स्पर्धेत उपक्रमाला दुसरे बक्षीस मिळाल्याची चर्चा येथे हलवण्यात येत आहे.

प्रतापगड जीर्णोद्धार कार्य


प्रतापगड जीर्णोद्धार कार्य

लिंकसाठी - प्रतापगड जीर्णोद्धार कार्य ">

एक वाक्य-उत्क्रांतीचा प्रयोग -- रामोन ल्युलचे कविता-यंत्र - भाग ३ - शब्दखेळाची चौकट

शब्दखेळाची चौकट

या शब्दखेळाची चौकट व्याकरण शास्त्रातली आहे, मात्र तपशिलांची स्फूर्ती विंदा करंदीकरांच्या एका कवितेमधली आहे.

व्याकरणशास्त्रामधली चौकट

एक वाक्य-उत्क्रांतीचा प्रयोग -- रामोन ल्युलचे कविता-यंत्र - भाग १ - लेखनसार

(या लेखात सांगितलेल्या प्रयोगाचे बीज उपक्रमावरील एका चर्चेत उद्भवले. प्रयोग अन्य संकेतस्थळावर झालेला असला, तरी त्या प्रयोगाचे निष्कर्ष वाचण्यास उपक्रमावरील काही वाचकांना कुतूहल वाटेल.

भगवंत दयाळू आहे...

भगवंत दयाळू आहे...

मराठी भाषेचा क्रांतिकाल

ज्यावेळी भारतावर इंग्रजांचे राज्य होते तो इ.स.१८७५ ते १९२० हा कालखंड मराठी भाषेचा क्रांतिकाल म्हणून ओळखला जातो.या काळात जे काव्य निर्माण झाले ,त्याचा चेहरा-मोहरा बराचसा भिन्न आहे.मुख्यतः केशवसुतांनी कवितारचनेत

शुकसारिका


ग्रंथ परिचय - शुक-सारिका

सनल एडामारुकू यांचे अभिनंदन

ढोंगी बाबा सुरेंद्र शर्माच्या 'अध्यात्मिक शक्ती वापरून मी कुणालाही ठार मारू शकतो' ह्या दाव्याला आव्हान देऊन श्री. एडामारुकू ह्यांनी दुरदर्शनवर सर्वांसमोर खोटे सिद्ध केले.

वैदीक पध्दत:-कालगणना भाग ४

वैदीक पध्दत:-कालगणना भाग ४

या पुर्वी मांडलेली कालगणणेचे भाग १,२,३ यात आलेल्या प्रतीक्रीया,सुचना व लाभलेला वाचक वर्ग ह्या सर्वांचा मी आभारी आहे.

धर्म-संकृती-जीवनपद्धती

धारयती इति धर्मः अशी धर्माची व्याख्या आहेच. पण प्रचलित व्याख्या मात्र 'रिलिजन' ह्या अर्थाने वापरली जाते. नक्की धर्माची व्याख्या कशी करावी?

Syndicate content