लोकमित्र मंडळ

डेनियल बेर्नुलीचे जलगतिकी दाबाचे नियम (भाग 2)

प्रभाकर नानावटी — Wed, 01 Feb 2012 23:07:43 -0700

(भाग 1 साठी)
डेनियल बेर्नुलीचे बालपण

लोकमित्र मंडळ

डेनियल बेर्नुलीचे (1700 - 1782) जलगतिकी दाबाचे नियम (भाग - 1)

प्रभाकर नानावटी — Thu, 26 Jan 2012 22:33:59 -0700

बेर्नुली शतक

लोकमित्र मंडळ

आयझ्याक न्यूटनच्या (1642-1727) गुरुत्वबलाचा सिद्धांत (भाग - 2)

प्रभाकर नानावटी — Wed, 18 Jan 2012 22:48:10 -0700

प्रकाशाची क्षीणता

लोकमित्र मंडळ

आयझ्याक न्यूटनच्या (1642-1727) गुरुत्वबलाचा सिद्धांत (भाग - १)

प्रभाकर नानावटी — Wed, 11 Jan 2012 22:32:40 -0700

समाजावरील धर्माची पकड

लोकमित्र मंडळ

आधुनिक विज्ञानाचे आधारस्तंभ असलेली समीकरणं

प्रभाकर नानावटी — Wed, 04 Jan 2012 23:35:23 -0700

समीकरणांचा उल्लेख वाचत असताना गणिताची आठवण येणे स्वाभाविक आहे. गणिताविषयी ज्या काही कडू आठवणी (काहींच्या) मनात असतील त्यांनी (व गोड आठवणी असतील त्यांनीसुद्धा!

लोकमित्र मंडळ

माथेफिरूंच्या हातात देशाच्या आर्थिक नाड्या (?)

प्रभाकर नानावटी — Wed, 21 Dec 2011 22:06:37 -0700

गेली 30 वर्षे, देशातील आर्थिक नाड्या उद्योगक्षेत्रातील अती-श्रीमंत सायकोपॅथ्सच्या हातात गेल्या आहेत असे म्हटल्यास वावगे ठरणार नाही. कारण संपूर्ण समाजाला दिवाळखोरीकडे नेण्यास हाच वर्ग जबाबदार आहे.

लोकमित्र मंडळ

असली क्या है, नकली क्या है ...

प्रभाकर नानावटी — Thu, 08 Dec 2011 21:54:29 -0700

इंग्लंडचा ड्यूक ऑफ एडिनबरो, प्रिन्स चार्लस् यांची सुंदर पत्नी, प्रिन्सेस् डायना ऑफ वेल्सचा 30 ऑगस्ट 1997 रोजी पॅरिस जवळील एका बोगद्यात चालकाच्या निष्काळजीपणामुळे कार अपघातात मृत्यू झाला.

लोकमित्र मंडळ

आध्यात्मिकता

प्रभाकर नानावटी — Wed, 23 Nov 2011 23:21:05 -0700

आध्यात्मिकतेची (spiritualism) खरोखरच गरज आहे का?

लोकमित्र मंडळ

परकीय शक्तींचा जास्त प्रमाणात शिरकाव?

ऋषिकेश — Thu, 17 Nov 2011 20:20:04 -0700

चर्चाविषय सुरू करण्यापूर्वी एक घटनाक्रम समोर मांडतो:
-- २० जुलै २०१०: हिलरी बाईंचे वक्तव्य "न्युक्लियर लायाबिलीटी शिल्लक असली तरी भारताशी संबंध हितकारकच"

लोकमित्र मंडळ

गुटेनबर्ग प्रकल्पाचा जनक माय़केल स्टेर्न हार्ट (1947 - 2011)

प्रभाकर नानावटी — Wed, 09 Nov 2011 23:59:52 -0700

ऍपल तंत्रज्ञान सुविधांचा सर्वेसर्वा स्टीव्ह जॉब्सच्या मृत्युनंतर ज्याप्रकारे जगभरातील सर्व प्रकारच्या माध्यमांमध्ये शोक प्रदर्शन करण्यासाठी चढाओढ दिसत आहे त्याच्या सहस्रांशानेसुद्धा या माध्यमांनी 6 सप्टेंबर, 2011 रोजी, वय

लोकमित्र मंडळ

अक्साई चीन्

ऋषिकेश — Mon, 24 Oct 2011 23:32:03 -0600

पहिल्यांदा "अक्साई चीन" हा शब्द वाचला-ऐकला होता तेव्हा एक परिचित "हा चीनने भारताचा ढापलेला प्रदेश आहे" अशी माहिती मला तावातावाने देत होते.

लोकमित्र मंडळ

लाल परी कलंदर (उत्तरार्ध)

प्रभाकर नानावटी — Wed, 19 Oct 2011 23:45:25 -0600

'धमाल'

लोकमित्र मंडळ

लाल परी कलंदर (पूर्वार्ध)

प्रभाकर नानावटी — Thu, 13 Oct 2011 01:39:07 -0600

सिंध प्रांत

लोकमित्र मंडळ

जनम जनम के फेरे

प्रभाकर नानावटी — Fri, 23 Sep 2011 23:18:56 -0600

माणूस मृत्युपश्चात अनेक कामना, आशा, आकांक्षा, भावना, वासना, जबाबदा‍र्‍या मागे ठेवून जातो. त्याच्यामागे राहणारे सगेसोयरे त्यात गुंतलेले असतात. त्यामुळे त्या जवळच्या माणसाच्या कायम वियोगाची ही कल्पना सहजासहजी सहन होणारी नसते.

लोकमित्र मंडळ

अहिंसात्मक प्रतिकाराचा इतिहास (भाग३: एकविसावे शतक आणि समारोप)

ऋषिकेश — Sat, 17 Sep 2011 04:06:21 -0600

अहिंसात्मक प्रतिकाराचा इतिहास भाग१ व भाग २ मध्ये आपण विसाव्या शतकापर्यंतच्या इतिहासाचा आठवा घेतला. या भागात २१व्या शतकातील घडामोडी बघून या लेखमालेचा समारोप करणार आहोत.

लोकमित्र मंडळ

विकिपिडियासमोरील पेच!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 15 Sep 2011 08:34:18 -0600

जगातील सर्वात मोठा ज्ञानकोश म्हणून नावलौकिक कमावलेल्या विकिपिडियाला एका मोठ्या पेचप्रसंगाला सामोरे जावे लागत आहे. विकिपिडिया हा एक इंटरनेटवर उपलब्ध असलेला संदर्भग्रंथ आहे.

लोकमित्र मंडळ

अहिंसात्मक प्रतिकाराचा इतिहास (भाग२: विसावे शतक)

ऋषिकेश — Tue, 30 Aug 2011 02:08:56 -0600

भाग१ मध्ये आपण इ. सन २५-२६ ते १९०० मध्ये झालेल्या अहिंसक प्रतिकाराच्या काही महत्त्वाच्या घडामोडी बघितल्या. या भागात विसाव्या शतकातील महत्त्वाच्या घडामोडींचा परामर्श घेण्याचा प्रयत्न करूया.

लोकमित्र मंडळ

नैतिकतेचे बदलते स्वरूप

प्रभाकर नानावटी — Thu, 25 Aug 2011 23:09:47 -0600

मुळात नैतिकता कुठून येते? या प्रश्नाचे उत्तर शोधताना 18व्या शतकातील डेव्हिड ह्यूम या स्कॉटिश तत्वज्ञापर्यंत आपल्याला जावे लागेल. त्याच्या मते नैतिकता वासनांची गुलामी करते ('the slave of the passions').

लोकमित्र मंडळ

अहिंसात्मक प्रतिकाराचा इतिहास (भाग१: इ.सन २५-२६ ते १९००)

ऋषिकेश — Thu, 25 Aug 2011 00:50:07 -0600

भारताला आणि भारतीयांना अहिंसात्मक प्रतिकाराची ओळख असली तरी त्याचा राजकीय वापर श्री. मोहनदास करमचंद गांधी यांनी ब्रिटिश सरकार विरुद्ध प्रभावीपणे केला आणि त्याची दखल अख्ख्या जगाने घेतली.

लोकमित्र मंडळ

आपण स्वत:ला फसवणे टाळू शकतो का?

प्रभाकर नानावटी — Thu, 11 Aug 2011 23:24:05 -0600

आत्मवंचना ही एक सर्व सामान्य, (सर्वमान्य?) व पटदिशी कळणारी गोष्ट आहे याबद्दल कुणाच्याही मनात शंका नसावी. परंतु तुम्ही स्वत:लाच कसे काय फसवू शकता असे विचारल्यास इतरांना फसविण्यापेक्षा ही गोष्ट फार सोपी आहे हे लक्षात येईल.

लोकमित्र मंडळ

ताईत, गंडे, दोरे, खडे, रुद्राक्ष, कवच इत्यादींच्या विळख्यात.....

प्रभाकर नानावटी — Thu, 28 Jul 2011 09:27:57 -0600

तुम्ही मध्यरात्रीनंतर टीव्ही चॅनेल्सवर (चुकून!) सर्फिंग करत असाल तर जरा संभाळूनच सर्फिंग करा. काऱण तुमच्या 'सुरक्षितते'ची काळजी घेण्यासाठी कवच विकणार्‍यांच्या जाहिरातींच्या भाऊगर्दीत तुम्ही नक्कीच हरवून जाल.

लोकमित्र मंडळ

स्पिन डॉक्टर्सची चलती!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 14 Jul 2011 09:38:35 -0600

(Spin doctor या इंग्रजी शब्दातील नेमका आशय ध्वनित करणारा मराठीत समानार्थी शब्द न सापडल्यामुळे संपूर्ण लेखात इंग्रजी शब्दच वापरला आहे.)

लोकमित्र मंडळ

बिनडोकपणाचा कळस !

प्रभाकर नानावटी — Thu, 30 Jun 2011 20:09:44 -0600

खासगी वितरणासाठी असलेली एक पुस्तिका अलिकडेच माझ्या वाचनात आली. त्यातील उतारे वाचताना आपण कुठल्या 'अंधार''युगात वावरत आहोत असे वाटू लागले.

लोकमित्र मंडळ

read more

छंदिष्ट की नादिष्ट?

प्रभाकर नानावटी — Thu, 16 Jun 2011 09:38:59 -0600

एकेकाळी बहुतेक मुलं काहीना काही छंद जोपासत असत. त्यात विविध देशांची पोस्टाची तिकिटे आणि नाणी जमवणे या गोष्टी अगदी कॉमन’ होत्या. कारण परदेशात फोनवरून बोलणे दुरापास्त होते.

लोकमित्र मंडळ

read more

गणितातील 'पाय्' (π) ची सुरस कथा!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 19 May 2011 08:49:02 -0600

लोकमित्र मंडळ

read more

दिवास्वप्नांतून प्रेरणा!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 05 May 2011 10:11:30 -0600

एखाद्या गहन समस्येवर पूर्णपणे लक्ष केंद्रित करून त्या समस्येबद्दलची इत्थंभूत माहिती काढणे, त्यातील बारकावे तपासणे, मिळालेल्या माहितीचे विश्लेषण करणे, समस्या निवारणासाठी वेगवेगळे उपाय सुचविणे व त्यापैकी एखाद्या उपायाल

लोकमित्र मंडळ

read more

ईश्वराची करणी अगाध!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 21 Apr 2011 09:24:53 -0600

(मागच्या शतकाच्या सुरुवातीच्या काळातील महाराष्ट्रातील विपरीत सामाजिक परिस्थितीतही स्वेच्छेने निवडलेले समाजकार्य शेवटपर्यंत एकाकी अवस्थेत नेणार्‍या काही मूठभर व्यक्तींत 'समाजस्वास्थ्य' हे मासिक चालविणारे र. धों.

लोकमित्र मंडळ

read more

निमंत्रण

प्रकाश घाटपांडे — Sat, 09 Apr 2011 00:00:13 -0600

उपक्रमावरील लोकांना वादविवाद घालायला अथवा काथ्याकूट करायला फार आवडते. अशांसाठी आज एक कार्यक्रम आहे
आज दि. ९ एप्रिल २०११ रोजी राजीव साने यांची पहिली मांडणी खालील विषयावर असेल.

लोकमित्र मंडळ

read more

भ्रष्टाचार निर्मूलन: न संपणारी चर्चा

प्रभाकर नानावटी — Fri, 08 Apr 2011 03:14:05 -0600

जन सामान्यांच्या दृष्टीने अत्यंत जिव्हाळ्याचा परंतु इतर अभिजनाच्या दृष्टीने (कु)चेष्टेचा विषय झालेल्या भ्रष्टाचार निर्मूलन या विषयाबद्दल कितीही डोकेफोड केली तरी काही फरक पडणार नाही, अशी आजची स्थिती आहे.

लोकमित्र मंडळ

read more

दूध का दूध, पानी का पानी...

प्रभाकर नानावटी — Thu, 24 Mar 2011 08:50:36 -0600

आपल्या देशातील जनता जनार्दनांचे साक्षरतेचे प्रमाण जसजसे वाढत आहे त्याच प्रमाणात समाजातील अंधश्रद्धाही वाढत आहेत, असे विधान केल्यास गैर होणार नाही.

लोकमित्र मंडळ

read more

सुवर्ण मध्य!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 10 Mar 2011 08:12:16 -0700

नैतिकतेचा अती बडेजाव न करता जितके जमेल व जेथे जमेल तेवढीच नैतिकता पाळायचे असे दीपालीने ठरविले होते. 'त्या जागी मी असते तर काय केले असते' हा प्रश्न विचारून समस्येला (नैतिक) उत्तर शोधण्याचा प्रयत्न ती नेहमी करत असे.

लोकमित्र मंडळ

read more

मेरे अपने!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 03 Mar 2011 08:13:29 -0700

गेली अनेक वर्षे पांडुरंग माने त्या शहरातील अग्निशामक दळात नोकरी करत होता. (त्या शहरात फक्त एकच फायर फायटिंग स्टेशन होते.) त्याला कशाचीही भीती वाटत नव्हती.

लोकमित्र मंडळ

read more

न्याय्य विषमता!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 24 Feb 2011 07:41:32 -0700

अभय व अनिता दिवाळी सणाच्या निमित्ताने खरेदीसाठी बाहेर पडले. त्या दोघांचे आपल्या तिन्ही मुलांवर भरपूर प्रेम. दिवाळीची भेट म्हणून प्रत्येकासाठी दोन हजार रुपये खर्च करावे असे ठरवून ते एका मॉलमध्ये शिरले.

लोकमित्र मंडळ

read more

पृथ्वीच एखाद्या मोठ्या ग्रहाचे उपग्रह असल्यास....

प्रभाकर नानावटी — Thu, 17 Feb 2011 07:42:34 -0700

पृथ्वी: एक उपग्रह

लोकमित्र मंडळ

read more

पृथ्वीभोवती एका चंद्राऐवजी दोन चंद्र फिरत असते तर....

प्रभाकर नानावटी — Thu, 10 Feb 2011 07:52:46 -0700

मागच्या शतकातील प्रसिद्ध विज्ञानकथा लेखक, एच जी वेल्सची The Man Who Could Work Miracles या नावाची एक अद्भुत कथा आहे. त्या कथेतील जॉर्ज फोदरिंगे या व्यक्तीकडे अतींद्रिय शक्ती असल्यामुळे तो गंमतीशीर चमत्कार करून लोकांचे मनोरंजन करत असतो.

लोकमित्र मंडळ

read more

नास्तिकांचा विश्वास तरी कशावर आहे?

प्रभाकर नानावटी — Thu, 03 Feb 2011 08:05:06 -0700

खरे पाहता नास्तिकांच्या टीकाकारांना नास्तिकांची श्रद्धा तरी कशावर आहे असा प्रश्न विचारायचा असतो.

लोकमित्र मंडळ

read more

परमेश्वराची करुणा!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 27 Jan 2011 08:10:24 -0700

विक्रमादित्याच्या गोष्टीतील वेताळाप्रमाणे परमेश्वर तत्वज्ञाची पाठ सोडायला तयार नव्हता.
" मी तुझा परमेश्वर. या विश्वाची काळजी घेणारा. करुणाळू. दयाळू, संवेदनशील. सर्वशक्तीमान व सर्वज्ञ"

लोकमित्र मंडळ

read more

चकट फू......

प्रभाकर नानावटी — Thu, 06 Jan 2011 08:52:05 -0700

सुनीतीने अलिकडेच एक नवीन फ्लॅटची खरेदी केली. रहायलासुद्धा आली. तिच्या शेजारी आयटीमध्ये काम करणारा इंजिनियर रहात होता. त्याच्याकडे वाय-फाय इंटरनेटचे कनेक्शन होते. सुनीतीला स्वत:च्या डबड्या कनेक्शनचा राग आला होता.

लोकमित्र मंडळ

read more

दिलसे या दिमागसे?

प्रभाकर नानावटी — Thu, 30 Dec 2010 08:12:23 -0700

शांता व सुधा या सख्या बहिणी बहिणी. त्यांच्या वडिलांनी या बहिणींच्या नावे भरपूर इस्टेटी करून ठेवल्यामुळे त्या इस्टेटीच्या उत्पन्नावरच गुजराण करत. कालक्रमेण आई -वडिलांचा मृत्यु झाला. काही कारणामुळे या दोघी अविवाहितच राहिल्या.

लोकमित्र मंडळ

read more

ज्ञान व ज्ञानाची साधने सामाईक हवीत!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 23 Dec 2010 08:38:50 -0700

एके काळी आपल्या खेड्यापाड्यात काही सामाईक मालमत्ता असायच्या; उदा - गायरान जमीन, देवरायी जंगल, विहिरी - तळं यासारखे पाण्याचे श्रोत, खेळण्यासाठी पटांगण, देवूळ, इ.इ. या सामाईक मालमत्तेवर सर्वांचा हक्क असायचा.

लोकमित्र मंडळ

read more

शासनव्यवस्थेचे संगणकीकरण

प्रभाकर नानावटी — Thu, 16 Dec 2010 08:14:15 -0700

एक काळ असा होता की या देशातील लोकांनी निवडून दिलेल्या लोकप्रतिनिधींना अर्थकारणातील ‘ओ’ की ‘ठो’ कळत नसे. तरीसुद्धा हे प्रतिनिधी लोकहितार्थ निर्णय घेत होते. त्या निर्णयाची योग्य अंमलबजावणी होईल याकडे लक्ष देत होते.

लोकमित्र मंडळ

read more

धर्म की विज्ञान: या द्वंद्वयुद्धाचा बळी (उत्तरार्ध)

प्रभाकर नानावटी — Thu, 02 Dec 2010 19:24:14 -0700

पास्कलची प्रतिभा केवळ गणितातील नव्या नव्या सिद्धांतापुरतीच मर्यादित नव्हती.

लोकमित्र मंडळ

read more

धर्म की विज्ञान:या द्वंद्वयुद्धाचा बळी (पूर्वार्ध)

प्रभाकर नानावटी — Thu, 02 Dec 2010 09:07:18 -0700

रॉजर बेकन (1220-1292), कोपर्निकस (1473 - 1543), गॅलिलियो (1564-1642), केप्लर (1571-1630) इत्यादी वैज्ञानिकांनी व त

लोकमित्र मंडळ

read more

विकी लिक्स विरूद्ध अमेरिकन सरकारः तुम्ही कोणत्या बाजुला?

ऋषिकेश — Mon, 29 Nov 2010 05:05:43 -0700

विकी लिक्सने उघडलेल्या २५०,००० गोपनीय कागदपत्रांमुळे उठलेले वादळ शमण्याचे लक्षण दिसत नाही. यात केवळ अमेरिकाच नाही तर जगातील अनेक राष्ट्रांची/त्यांच्याबद्दलची माहिती थेट/संदर्भाने उघड होते आहे / झाली आहे.

लोकमित्र मंडळ

read more

सल्ला देणार्‍या लेखांचे (व सल्लागारांचे) उदंड पीक!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 25 Nov 2010 20:09:11 -0700

व्यवस्थापनशास्त्राला चांगले दिवस आल्यापासून या विषयावरील लेखांच्या संख्येत भरपूर वाढ झाली आहे. व्यवस्थापनशास्त्राची संपूर्ण भिस्त योग्य अशा सल्ल्यावर निर्भर असते यात दुमत नसावे.

लोकमित्र मंडळ

read more

विसाव्या शतकाला घडविणारा विक्षिप्त वैज्ञानिक!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 18 Nov 2010 08:11:26 -0700

दि प्रेस्टीज नावाच्या 2006 साली गाजलेल्या चित्रपटातील एका दृश्यात एक जादूगार अमेरिकेतील बर्फाळ प्रदेशातील वैज्ञानिकाच्या कार्यशाळेत येतो. बाहेरच्या उघड्या हिरवळीवर बर्फमध्ये 10-12 बल्बमधून प्रकाश येत असतो.

लोकमित्र मंडळ

read more

बर्फ चालला... बर्फ चालला... भारताकडे!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 11 Nov 2010 08:11:46 -0700

एसी चालला... एसी चालला.. या जाहिरातीप्रमाणे बर्फ चालला... बर्फ चालला... भारताकडे! अशी जाहिरात 1830च्या सुमारास अमेरिकेतील बोस्टन शहरात झळकली असती.

लोकमित्र मंडळ

read more

झिंदगीके बाद भी......!

प्रभाकर नानावटी — Thu, 04 Nov 2010 09:10:03 -0600

तत्वज्ञाच्या समोर सर्वांतर्यामी परमेश्वर प्रगट झाला व म्हणाला:

लोकमित्र मंडळ

read more

कानून के (लंबे) हाथ.....

प्रभाकर नानावटी — Fri, 29 Oct 2010 04:14:26 -0600

मीरा भोसलेला पोलीस अधिकारी होण्यात अजिबात रस नव्हता. अपघातानेच ती या खात्यात आली. वडिलांच्या आग्रहास्तव तिने आय ए एस परीक्षा दिली व शेवटच्या क्षणी तिला आय पी एस केडरमध्ये घेतल्यामुळे तिला पोलीस अधिकारी व्हावे लागले.

लोकमित्र मंडळ

read more

झपाटलेला...

प्रभाकर नानावटी — Thu, 14 Oct 2010 08:54:22 -0600

माझ नाव प्रकाश,. मला कुठेतरी वाचल्याच आठवतं.की मी जोपर्यंत विचार करू शकतो तो पर्यंत मी अस्तित्वात आहे, याची खात्री देता येईल. मी आता विचार करत आहे, म्हणजे माझे अस्तित्व आहे.

लोकमित्र मंडळ

read more